[Raşit Tunca]

Turnusol Kağıdı Nedir? Ne İşe Yarar?

Boyar maddeler, yani renklendirici maddeler içeren bir tür karışımdır. Turnusol karışımı, sıvı çözelti ya da turnusol kağıdı biçiminde oluşturulabilir. Rengi mavi veya kırmızı renkte olabilir. Daha çok kimya sektöründe kimyagerler tarafından bir maddenin asit ya da baz olduğunu anlamak için kullanılır. Turnusol bazı kimyasallarla tepkimeye girerek renk değiştirir. Oluşan renge göre temas ettiği maddenin asit ve ya baz olduğu gösterir. Turnusol kırmızıya dönüşürse maddenin asit, maviye dönüşürse de maddenin baz olduğunu gösterir. Renk değiştirmezse maddenin asit veya baz olmadığını gösterir, bu maddelerde “nötr” olarak nitelendirilir. Turnusol kağıdı nasıl kullanılır? Mavi renkli turnusol kağıdı; nitrik, sülfürik veya hidroklorik asit gibi kuvvetli bir aside batırılırsa rengi koyu kırmızıya dönüşür. Sirke veya maden sodası gibi zayıf asitlere batırılırsa rengi şarap kırmızısına dönüşür. Kırmızı renkli turnusol kağıdı; amonyak veya sodyum hidroksit gibi bazlara batırılırsa rengi maviye dönüşür.
Turnusol bazı liken türlerinin işlemden geçmesiyle elde edilir. Liken bitkileri ezilerek lapa haline getirilip amonyak ve başka maddelerle karıştırıldıktan sonra mayalanmaya bırakılır. Mavi parçacıklar halinde turnusol oluşmaya başlar. Bu turnusollar ayrılarak çözelti veya tablet haline getirilir. Bir kağıda sıvı turnusol emdirilip kurutulduktan sonra turnusol kağıdı elde edilir. Tablet haline getirilen turnusol da kullanılacağı zaman arıtılmış suyla karıştırılarak sıvı çözelti haline dönüştürülür.