[Raşit Tunca]

Kuşburnu Ağacı özellikleri nelerdir, Kuşburnu ağacı yapısı ve yetiştirilmesi

Kuşburnu Ağacı, Kuşburnu ağacı Avrupa, Kuzeybatı Afrika ve Batı Asya civarlarında yetişen, gülgiller familyasında yer alan bir bitki türüdür. Çok yıllık bir bitki olan kuşburnu ağacı sonbaharda olgunlaşır. Meyvesinin içi tüylüdür ve meyvesi C vitamini açısından dünyanın en zengin meyvelerindendir.

Kuşburnu ağacı kök, gövde ve dallar, yapraklar, çiçekler ve meyveler olarak beş kısımdan oluşur. Çok kuvvetli bir kök yapısına sahiptir. Hem kazık hem saçak kök yapısına sahip olan kuşburnu ağacının yüzeye yayılan saçak kökleri, üç metre kadar derine uzanan kazık kökleri vardır. Ayrıca kökleri hastalık, zor şartlar ve toprak altındaki zararlara oldukça dayanıklıdır. Çok bol kök sürgün veren kuşburnu ağacının kırmızı renkte ve yumuşak etli yapıda olan kökleri boya sanayide de önemli yere sahiptir. Kuşburnu ağacını gövdesi ince olmasına karşın sağlamdır ve gövdesinde bol bol diken vardır. 3 yıl içinde bir santimetre köke ulaşır ağaç kalınlığına ulaşabilmesi için ise uzun yılların geçmesi gerekir. zaten kuşburnu ağacının gövde tipi ağaç tipi değil ocak tipidir. Buda kalınlaşmasını geciktiren önemli yere sahiptir. Dallar da gövde ile bütünlük gösterir. Ocak çapı 1,5 metre- 3 metre arasında farklılık göstermektedir. Yapraklar ise elips şeklindedir.

Kuşburnu ağacının yaprakları dişli yapı gösterir. Üç veye beş yaprakçıklı yapraklar çıkarır. Yapraklar mat ve yeşil renktedir. Sık ve araları dikenlidir. Martta açıp kışın dökülen bu yapraklar oldukça hassastır. Başlıca yaprak hastalığı küllenme, başlıca zararlısı kırmızı örümcektir. Kuşburnu ağacının çiçekleri çift evcikli olup 5 taç yapraktan oluşur. Çok hoş aromatik bir kokusu olan kuşburnu ağacının çiçeğinin koyu pembe renkleri vardır. Bazı küçük çiçekli türlerde beyaz veya uçuk pembe renkte iken, büyük çiçekli türlerde bu daha koyu veya çingene pembesi görülür. Kuşburnu ağacının meyveleri yumurtamsı veya yuvarlak şekildedir. Meyvenin rengi parlak ve kırmızı renktedir. Meyvenin içi tüylü ve kılçıklı ama bu meyve C vitamini bakımından oldukça zengindir. Sadece C vitamini de değil, 100 gram meyvede: 2,5-6,2 mg. A vitamini, 1700 mg. C vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, flavonitler, plavonitler, %11 şeker, %10 protein, Potasyum, Kalsiyum, Sodyum, Magnezyum, Fosfor bulunur. Meyvenin tadı mayhoş ama tatlı bir o kadar da lezzetlidir.

Kuşburnu ağacının yetişmesi için uygun koşullar önemlidir. Özellikle bazı türlerinin yetişebilmesi için ılıman iklim ve nem büyük rol oynar. Kumlu toprakta iyi bir gelişim gösterir. ama en iyi gelişimi de humuslu toprakta gösterdiği gözlemlenmiştir. Yabani kuşburnu ağaçlarını da düşünecek olursak dağlık alanlarda emek, özel bakım ve masraf gerektirmez doğa koşullarında suyunu toprağından gerekli mineralleri alır ve büyür. Ama bunun ticaretini yapmak istersek uygun koşullara dikkat etmemizde fayda vardır. Yetişen kuş burnu ağaçlarının meyvesi yenir, meyvesinin kurutulup çayı yapılır bunlar dışında erozyon önleyici olarak, arıcılıkta kaynak olarak ve gül anacı olarak kuş burnu ağacı yetiştirilir. Kuşburnu ağacı; tohumla, kök sürgünüyle, aşı ile, daldırma ile, doku kültürü ile ve çelikle üretilebilir. Tüm bunlarla üretilebilen kuş burnu ağacının birçok türü vardır. Bu türlerden en yaygını Rosa Rugosa türüdür, Bu tür yılda 4 defa meyve vermesi ile ünlü olmuştur. Meyvelerinin içi tüysüzdür. Dikenleri çok azdır veya dikeniyle en az zarar gösteren türdür. Meyvesi oldukça etlidir.