[Raşit Tunca]

Kuşburnu Ne zaman Kurutulur, Kuşburnu Nasıl kurutulur, Kuşburnu nerede nasıl ne zaman kurutulur

Kuşburnu, gülgiller familyasından gövdesi ve dalları dikenli çok yıllık bir bitkidir. Yabani gül çeşididir. Yaprakları oval şekilde ve dişlidir, ilkbahar ve yaz boyunca yeşil kalır. Kök yapısı kuvvetli olduğundan erozyonla mücadelede kullanılmaktadır. Açık ve koyu pembe olan güzel kokulu çiçekleri olgunlaşınca taç yaprakları dökülür ve kuşburnu denilen kırmızımsı oval bir yumurtaya benzeyen meyveleri ortaya çıkar. Dışarıdan sert olan bu meyvelerin içi tüylü ve bol tohumludur. Meyvesi sonbahar aylarında olgunlaşır. C vitamini, protein, karoten, pektin, meyve asitleri ve şeker bakımından zengin bir meyvedir. Tatlı ve mayhoş lezzettedir. Taze olarak tüketilebildiği gibi kurutularak da kullanılabilir. Çayı antioksidan deposudur.
Yetiştiriciliği; Asıl vatanı Türkiye olan bitkinin Anadolu'dan dünyaya yayıldığı sanılmaktadır. Bu yüzden ülkemizde yetiştiriciliği kolayca yapılabilir. Yol kenarlarında bile doğal olarak yetişebilmektedir. Özel bir bakım ya da emek gerektirmez.

Kullanım alanları; Kompostosu, çayı, pekmezi, şerbeti, ezmesi ve marmelatı yapılan kuşburnu bitkisi tıp alanında da çok eski tarihlerden itibaren kullanılmıştır. Hipokrat'ın kuşburnu bitkisini iltihap tedavisinde kullandığı bilinmektedir. Orta çağ boyuncada kuşburnu bitkisi ile diş eti kanamaları iyileştirilmeye çalışılmış, ishale karşı, böbrek taşı ve mesane taşı düşürmekte kullanılmıştır. Ateşli hastalıklarda çayı ateş düşürücü olarak kullanılmıştır. Ankara Üniversitesi Eczalık Fakültesi 1996 yılında kurutulmuş kuşburnu tozu ile C vitamini sandozları üretmiştir. Cilt hücrelerini koruyarak yaşlanmayı geciktirmesi, kırışıklıkları engellemesi gibi özelliklerinden dolayı kozmetikte de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kuşburnu bitkisinin kurutulması; Kuşburnu meyveleri kızardıktan sonra hemen toplanmalıdır, kızardıktan sonra toplanmayan meyve yumuşamaya başlar. Meyveler toplandıktan sonra çiçek ve sap kısımları temizlenmeli, temizleme işleminden sonra serin bir yerde 30 cm kalınlığı geçmeyecek havadar bir ortama serilmelidir. Direk gün ışığında kurutulması bitkinin yanmasına sebep olabileceğinden serilen yer dikkatli seçilmeli, tül ya da benzeri malzemelerle direk güneş ışığından bitki korunmalıdır. Serme işlemi sırasında bitkinin ezilmemesi, zedelenmemesi, suya temas etmemesi çürümeyi önlemek için önemlidir. Nemli rutubetli yerlerden uzak durulmalıdır. Kuşburnu bitkisinin kurutulması güneşlenme durumuna göre yaklaşık 1 hafta sürebilmektedir. Kurutulduktan sonra 2 sene kadar kuru, serin ve temiz ortamlarda saklanmalıdır. Kuşburnuna kesme işlemi uygulanacaksa metal bıçaklar yerine ahşam bıçak tercih edilmelidir.

Kuşburnu bitkisinin kurutulması aynı zamanda fabrikalarda da yapılmaktadır. Toplanan meyveler 15 gün içinde fabrikalara satılabilir ya da daha dalındayken ilgili firmalar gelir dalından toplayarak kurutulmak üzere meyveyi alabilirler. Fabrikalarda yapılan kurutma işleminde meyveler önce 30 dk boyunda yaklaşık 80 derecede kurutulur ardından güneşlendirilerek işlem sonlandırılır.