[Raşit Tunca]

Dünyanın En Büyük Kütüphaneleri Nerelerdedir?

Kitap, mirastır: babamızdan, anamızdan, atamızdan bize kalan. Kitap geçmişimizle, kültürümüzle, olan bağımızdır. Tarihler onlarla yazılır. Kültürler onlarla aktarılır. Kitapla ünsiyeti olmayanların, geçmişle olan bağları elbet bir gün sarsılır. Dünya tarihine bakarsanız, kütüphanelerin tahrip edildiğine, kitapların yok edilmeye çalışıldığına rastlarsınız. Yakılan Bağdat kütüphaneler kütüphaneleri, yağmalanan Osmanlı arşivleri ve daha niceleri… Dünyanın En Büyük Kütüphaneleri. Bugün dünyanın birçok ülkesinde, milyonlarca kitabın muhafaza edildiği büyük kütüphaneler var. Geçmişin eskimeyen, kültür kodlarını taşıyan kitaplar bunlar. Artık onlara daha hassas davranılıyor ve kıymet veriliyor. İşte Dünyanın En Büyük Kütüphaneleri.

Çin Mili Kütüphanesi

24 Nisan 1909 tarihinde açılan kütüphane, 140 bin metrekarelik alan üzerine kurulu. Tasarım noktasında müstesna denilebilecek olan kütüphane, ziyaretçilerin bütün kütüphaneyi boydan boya görebilmeleri için geometrik olarak inşa edilmiş. Kütüphane, bünyesinde 29 milyonu aşkın kitap bulunuyor ve 5.2 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor. Dijital ortama aktarılan kütüphanenin verileri 1323 terabaytı buluyor. Dijital kütüphaneye her yıl 100 terabaytlık yeni veri ekleniyor. Çin’in kültür hazinesi olan kütüphanedeki en eski tarihi eser, 3 bin yıl öncesine ait, kaplumbağa kabuğuna yazılmış yazıtlar. Çin halkı bu yazıtlara ulaşabiliyor ve geçmişini doğru öğrenebiliyor.


Britanya Kütüphanesi

170 milyon kitabı koleksiyonunda barındıran kütüphane, yılda 1,70 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor. 400 yıl önce kurulan bu kütüphane sürekli büyüyor ve her yıl yaklaşık 3 milyon kitap ekleniyor. Kitap okuma oranlarına bakıldığında İngiltere %21 ile dünyanın ilk sıraları alıyor. Yıllık kitap baskı sayıları da yaklaşık 27 bin civarında. İngiltere de bir kişinin ayırdığı zaman, Türkiye’dekinden 87 kat daha fazla. Kitaba ve geçmişe verdikleri değer ortada.



Rusya Devlet Kütüphanesi

Moskova’da bulunan kütüphanede 17,5 milyonu aşkın kitap bulunuyor. Ayrıca kütüphanede 43 milyonun üzerinde kayıt yer alıyor. Bunların 13 milyonu dergi, 350.000’i ses kaydı 150.000’i ise eşlemdir. 247 farklı dilden oluşan yabancı kitaplar ise bitin kütüphanenin %29’luk bölümünü oluşturuyor. Yıllık 1,17 milyon kişi tarafından ziyaret ediliyor. Okuma yazma oranına bakacak olursak, %99,6 ile Rusya zirveyi tutmuş durumda.


Japonya Ulusal Diet Kütüphanesi

Japonya’da bulunan Ulusal Diet Kütüphanesi, yaklaşık 35 milyon kitabı bünyesinde barındırıyor. Yıllık ortalama 654 ziyaretçiyi ağırlayan kütüphane, 1948 yılında kurulmuş. Kütüphane bünyesinde, Japonya başta olmak üzere diğer bir ülkeye ait yaklaşık 440.000’e yakın jeolojik, topografik, hidrolik harita ve tablolardan oluşan bir koleksiyon bulunuyor. Kütüphane bu özelliği ile Japon tarihine ışık tutmasının yanında diğer ülkelere de kaynak sağlayabiliyor. Japonya’da kütüphane kültürü kadar, kitap kültürü de gelişmiş. Esasen her ikisi de birbiri ile alakalı. Ülkede yılda 4-5 milyon civarı kitap basılıyor. Kişi başına düşen kitap sayısı da son derece düşündürücü yerine göre üzücü;25 kitap.


Amerikan Kongre Kütüphanesi

Kütüphanede 470 farklı dilde, 160 milyon kitap bulunuyor. Kitap sayısıyla dikkat çeken kütüphanenin ziyaretçi sayısı da oldukça fazla; yılda 1,75 milyon ziyaretçi. Ayrıca kütüphanede 4 bin kişilik bir ekip çalışıyor. Yılda ortalama 72 bin basıldığı Amerika’da, yetişkinlerin %14’ü okuma yazma bilmiyor. Düzenli kitap okuyanların oranı ise %12 civarında.