[Raşit Tunca]

Zikrullah dört türlü yapılır.

1-Yalnız lisan ile yapılan zikir:
Bunda kalp gafil bulunur ki,bununla Zat'ı (celle celeluhu) zikir mümkün değildir.Lisan Mevla'nın ismini anar.Esmada elfaz kabilinden olduğu için ancak ona tallauk eder, Zat'a taalluk etmez. Zat'a taalluk eden zikir yalnız kalp ile olur.

2- Yalnız kalp ile zikir:
Lisan ve aza-i saire (tüm azalar) sakit (sükut edici),başka bir şey ile meşgul olmadıkları halde sadece kalp ile olur.

3- Kalben ve lisanen zikir:
Kalp ve lisanın beraberce zikridir ki,işte bu nurun ale nurdur.(fazilet üstüne fazilettir.)

4- Bu zikir çeşidinde ise ne kalp kalır,ne his ve ne de şuur.Salik hepsinden mahvolur. Zikirler arasında en muteber zikir budur.

Bu yolda iki şey ile ilerleyeceğiz:rabıta ve zikir...

Büyük Şeyh Efendi (kuddise sirruhu) bir beyitinde buyurur ki;

Çünki bildin rabıta esrarını
Gel haber al,nakşibend ezkarını.

"Çünkü rabıtanın inceliklerini bildin öğrendin
Gel şimdi de Nakşibend zikirlerinden haber al."

İsmi Zat'la nefyü isbat karını
İsmi Zat'la nefyü isbat amelini.

"İsmi zat:Allah'ın ismidir.Nefyü İsbat:Lailehe illallah zikrine denir.Kelime-i Tayyibedeki "la ilahe"-hiçbir ilah yok- sözü nefiydir."illallah""-ancak Allah var- sözü ise isbattır.

Sarf idin kalb-i hafi hep varını
"Kalben hafi olarak hep varınızı sarfedin"

Salik bütün gücünü,varlığını,kalbiyle Mevla'yıdüşünmeye,diliyle hafiyyen (gizli olarak) zikretmeye sarfetmelidir.

Tarikat ehline, <feda kıl canını> deniyordu.Canımızı nasıl feda edeceğiz,nasıl vereceğiz varlığımızı? Gereksiz yerlere zaman ayırmayarak, lüzümsuz konuşmaları terkederek, faydasız veya kötü yazıları okumayı bırakarak, varlığımızı bu yola vereceğiz. Bu yolda canımızı feda edeceğiz.Ben yoruldum,bacağım kolum ağrıdı demeyeceğiz.

"Bu tezekkürdür vesile yarini
Görmeye sa'y it aziz dizarını."

"Bu zikretmek,sevgiliye kavuşmaya vesiledir.
Ey Aziz! bu tezekkürle mevla'nın cemalini görmeye çalış."

Zikir ede ede Allah'a kavuşulacak.Bu işte zorluk vardır. Bu millet istiyor ki,tarikata girince,bal küpüne dalmış gibi olsun,karşılığını alsın.Tat tuz aramamalı..."Ya Rabbi! Sen razı ol" demeli, bunu hissetmelidir.

Yad-ı hak amed gıda in ruh ra
"Hakk'ın zikri bu ruha gıda gibi geldi."

Merhem amed in dil-i mecruha
"Bu yaralı kalbe merhem gibi geldi."

Yad-ı Hakk ger munisi canet buved
"Hakk'ın zikri canın arkadaşı olursa"

Key heva-i kah eyvaned büved
"Kalp nefisle (canla) arkadaş olursa,nefis nasıl köşke saraya heves ederse, kalp de heves eder.

İştiyak-ı Hakk zikr-i diled.
"Hakk'a şevk bulmak kalbin zikridir."

Kuş in zikir ta gerded hasılet
"Çalış bu zikir hasıl olsun."

Her ki zakir nist hüsran büved.
"Kim zikredici değilse hüsrandadır."

Kaynak :
1- İrşadü'l- Müridin (Mahmud Ustaosmanoğlu Efendi Hazretleri) (Sayfa:66-68 )
YAYINA HAZIRLAYAN: Muhammed ESSUFİ