[Raşit Tunca]

Thunderbolt Nedir?

Thunderbolt, kod adı “Light Peak”tir, Apple ve Intel’in birlikte geliştirdiği bir arabirimdir. Tek bir bağlantı noktası üzerinden yüksek çözünürlüklü ekranları ve yüksek performanslı veri aygıtlarını destekler.

Mini DisplayPort ile aynı konektörü kullanan Thunderbolt, Şubat 2011’de piyasaya çıkmıştır. DC bağlantısıyla birlikte, PCIe ve DisplayPort verileri taşıyan bir kabloyu kombine eder. Şu anda yaygın olarak Apple tarafından kullanılan teknoloji, aynı konektör üzerinde, her iki yönde (ya da kanalda) de 10Gbit/s’ye varan aktarım hızına ulaşabilir.

Thunderbolt 2, iki kanalı birleştirerek bu hızın 20Gbit/s’ye kadar çıkmasını sağlamıştır (teorik olarak Thunderbolt 1’le aynı aslında; ikisinin de toplam ulaşabildiği hız 20Gbit/s.). Thunderbolt 3 ile ise “40Gbit/s” hızı telaffuz edilmektedir ki, dudak uçuklatan bir hız bu(şöyle diyeyim: USB 3.0 SuperSpeed, 5Gbit/s hıza sahiptir).

Yukarıda da dediğimiz gibi, Thunderbolt adını daha çok Apple cihazlarıyla birlikte duyuyoruz. Belki 2015’te gelecek olan Skylake’le birlikte daha fazla yaygınlaşması sağlanabilir. Tabi bu sırada USB de armut toplamıyor, o da gelişiyor (ve 10Gbit/s hızıyla birlikte elimizin altındaki fareden karşımızdaki 4K monitöre kadar desteğini genişletiyor. Çift yönlü bağlantı noktası da cabası). Bu arabirim çok daha yaygın olduğundan ötürü, Thunderbolt’un işi zor. Bekleyip göreceğiz bakalım neler olacak.

Thunderbolt, tek bir bağlantı noktası üzerinden yüksek çözünürlüklü ekranları ve yüksek performanslı veri aygıtlarını destekleyen devrim niteliğinde bir G/Ç teknolojisidir. Genişletme fikrini çarpıcı bir şekilde yeniden tanımlar.

Thunderbolt teknolojisi, DisplayPort ve PCI Express verilerini taşıyan bir kablo ve basit bir bağlantı noktasıyla çok çeşitli yüksek hızlı çevre birimlerinin yanı sıra yüksek çözünürlüklü ekranlara erişmenizi sağlar.

Mac Pro, MacBook Pro, Macbook Air, Mac ve Retina 5K ekranlı iMac'te yerleşik olan yeni Thunderbolt 2 ile en yeni ekranlara bağlanabilir, çevre birimleriniz için iki kat daha fazla bant genişliğine sahip olabilirsiniz. Ayrıca Thunderbolt teknolojisinin her iki nesli birbirleriyle uyumludur.

PCI Express, bir Mac'teki tüm yüksek performanslı bileşenleri birbirine bağlayan teknolojidir. Ve bu teknoloji, Thunderbolt'ta yerleşiktir. Bu da Mac'inizi kutudan çıkardığınız an, PCI Express hızına sahip olacağınız anlamına gelir. Thunderbolt sayesinde RAID dizileri ve video kayıt çözümleri gibi harici aygıtlarınız kolayca takılıp çıkarılabilir ve Mac'leriniz arasında rahatlıkla taşınabilir.

Thunderbolt, aynı konnektör üzerinde, her iki yönde de 10 GB/s'ye varan aktarım hızına sahip iki farklı kanal sunar. Ultra hızlı, ultra esnek Thunderbolt 2 ise bu hızı 20 GB/s'ye çıkarır. Çevre birimlerine ve çevre birimlerinden USB 2'ye göre 40 kata kadar, FireWire 800’e göre ise 25 kata kadar daha hızlı veri taşıyabilirsiniz. Ayrıca birden fazla yüksek hızlı aygıtı, bir hub ya da anahtar kullanmadan birbirine bağlamak için gerekli bant genişliğine sahip olursunuz. Örneğin, yüksek performanslı birçok harici diski, bir video çekme aygıtını ve hatta bir ekranı tek bir Thunderbolt zincirine bağlayabilir ve maksimum veri akışını sürdürebilirsiniz.

Genişletme seçenekleriniz şimdi Mac’inizin içindeki alanla sınırlı değil. Thunderbolt kasasını kullanarak, PCI Express kartlarınızı kolaylıkla takabilirsiniz. Hatta sınırlı sayıda genişletme yuvası olan bir bilgisayara takabileceğinizden çok daha fazla kartı takmak için, birden fazla kasayı aynı anda bağlayabilirsiniz. PCI Express teknolojisiyle, basit adaptörler kullanarak USB ve FireWire çevre birimlerinizi kullanabilir, Gigabit Ethernet ve Fiber Kanal ağlarına bağlanabilirsiniz.

Thunderbolt 2, en yeni 4K ekranlara erişim sağlar. Aslında, Mac Pro'yla aynı anda üç adede kadar 4K ekran bağlayabilirsiniz. Thunderbolt, DisplayPort teknolojisine dayandığı için Apple Thunderbolt Display ve Mini DisplayPort ekranlarına özgün bir destek sağlar. DVI, HDMI ve VGA ekranlar adaptörlerle bağlanır.

Bir video editörüyseniz, bağladığınız sinema filminin tüm post-prodüksiyon çalışmalarını gerçekleştirmek için yüksek performanslı bir depolama aygıtı, bir 4K ekranı ve yüksek bit hızlı bir video kayıt aygıtını tek bir bağlantı noktası üstünden kullandığınızı hayal edin. Thunderbolt G/Ç teknolojisi; Apple Thunderbolt Display ve Promise Pegasus 2 RAID veya LaCie 2big disk dahil, altı adede kadar Thunderbolt çevre birimini zincirleme olarak bağlayabilmenizi sağlar.* OS X'teki Thunderbolt aracılığıyla IP desteği sayesinde, bir Thunderbolt kablosuyla Mac bilgisayarları arasında 10 GB/s hızında bir bağlantı bile oluşturabilirsiniz.

Tüm bu güç ve ışık hızındaki veri aktarımı, şu ana kadar üretilmiş en gelişmiş kablolardan birisi olan Apple Thunderbolt Kablo üzerinden gerçekleşir. Başka hiçbir kablo, bu kadar fazla şeyi bu kadar şaşırtıcı hızlarda gerçekleştiremez. Üstelik, yalnızca yüksek performanslı aygıtları bağlamakla kalmaz, kendisi de bir o kadar yüksek performanslıdır. Thunderbolt, daha yüksek performans için USB 3’ten iki kat daha fazla güç sağlayarak, harici katı hal sürücüleri gibi çevre birimlerine 10 watt enerji verir. Uzunlukları yarım metre ile 30 metre arasında değişen kablolarla, geniş bir alana dilediğiniz gibi yayılabilirsiniz.